سلامت دهان و دندان بخش مهمی از سلامت عمومی بدن است و بسیاری از مشكلات دهان و دندان، در صورت تشخیص زودهنگام و رعایت اصول بهداشتی، قابل پیشگیری یا كنترل هستند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، دكتر رضا یزدانی، متخصص سلامت دهان و دندان، دندانپزشك اجتماعی و رئیس دانشكده دندانپزشكی پردیس بینالمللی دانشگاه علوم پزشكی تهران، در گفتوگو با برنامه «كافه سلامت» رادیو تهران، درباره شایعترین بیماریهای دهان و دندان، باورهای نادرست و راههای مراقبت از دندانها توضیح داد.
مهمترین نكات مطرحشده:
🔹 پوسیدگی دندان
یكی از شایعترین بیماریهای دهان و دندان است.
مصرف زیاد مواد و نوشیدنیهای شیرین، بهویژه در كودكان، خطر پوسیدگی را افزایش میدهد.
تشخیص و درمان زودهنگام، هزینه و پیچیدگی درمان را كاهش میدهد.
🔹 بیماریهای لثه
التهاب و بیماریهای لثه از مشكلات شایع دهان هستند.
خونریزی لثه هنگام مسواك یا نخ دندان نباید بهعنوان یك وضعیت طبیعی نادیده گرفته شود.
در صورت تداوم خونریزی، مراجعه به دندانپزشك ضروری است.
🔹 بوی بد دهان
بوی بد دهان میتواند ناشی از پوسیدگی دندان، بیماری لثه، باقیماندن مواد غذایی، عفونتها، مصرف دخانیات یا برخی مواد غذایی باشد.
استفاده از خوشبوكنندهها و قرصهای مكیدنی معمولاً فقط مشكل را بهطور موقت میپوشاند.
برای رفع بوی بد دهان باید علت اصلی شناسایی و درمان شود.
🔹 آفت دهان
آفت یكی از مشكلات نسبتاً شایع مخاط دهان است.
استرس و برخی عوامل فردی میتوانند در بروز یا تشدید آن نقش داشته باشند.
🔹 اهمیت دندانهای شیری
دندانهای شیری فقط برای دوران كودكی نیستند و در تغذیه و رشد كودك نقش دارند.
این دندانها همچنین به حفظ فضای مناسب برای رویش دندانهای دائمی كمك میكنند.
والدین باید در سالهای نخست، بر مسواكزدن و مراقبت از دندانهای كودك نظارت داشته باشند.
🔹 مسواكزدن صحیح
دندانها حداقل روزانه دو بار مسواك زده شوند.
هر بار مسواكزدن حدود دو دقیقه زمان ببرد.
استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید برای پیشگیری از پوسیدگی توصیه میشود.
برای دندانهای طبیعی، مسواك نرم یا بسیار نرم مناسبتر است.
🔹 نخ دندان
تمیزكردن فضای بین دندانها باید بهصورت روزانه انجام شود.
نخ دندان باید به شكل صحیح استفاده شود تا به لثه آسیب وارد نشود.
واترجت دندان میتواند ابزار كمكی مناسبی باشد، اما در همه افراد جایگزین كامل نخ دندان نیست.
🔹 فلوراید و پیشگیری از پوسیدگی
فلوراید یكی از روشهای مؤثر و علمی برای كاهش پوسیدگی دندان است.
استفاده موضعی از فلوراید، از جمله از طریق خمیردندان، نقش مهمی در پیشگیری دارد.
اجرای برنامههای فلورایدتراپی در مدارس نیز میتواند به كاهش پوسیدگی دندان كودكان كمك كند.
🔹 جرمگیری دندان
جرمگیری باعث ضعیفشدن مینای دندان نمیشود.
جرم دندان میتواند محل تجمع میكروبها باشد و در صورت نیاز باید توسط دندانپزشك یا متخصص مربوطه برداشته شود.
🔹 نوشیدنیهای شیرین و نوشابه
مصرف مكرر نوشیدنیهای شیرین، بهخصوص در كودكان، خطر پوسیدگی دندان را افزایش میدهد.
كاهش مصرف قند و نوشیدنیهای شیرین یكی از اقدامات مهم برای حفظ سلامت دهان است.
🔹 دندان عقل
وجود دندان عقل بهتنهایی به معنای ضرورت كشیدن آن نیست.
تصمیم برای كشیدن دندان عقل باید بر اساس شرایط دهان، وضعیت دندان و تشخیص دندانپزشك انجام شود.
🔹 سفیدكردن و اقدامات زیبایی دندان
سفیدكردن دندان و درمانهای زیبایی باید بر اساس نیاز واقعی و با نظر دندانپزشك انجام شود.
تراش غیرضروری مینای دندان برای اقدامات زیبایی میتواند به ساختار طبیعی دندان آسیب بزند.
🔹 تغذیه و سلامت دندان
مصرف مداوم مواد غذایی و نوشیدنیهای اسیدی میتواند به فرسایش مینای دندان كمك كند.
بزاق دهان و فلوراید در بازسازی و محافظت از مینای دندان نقش دارند.
🔹 مراجعه منظم به دندانپزشك
مراجعه به دندانپزشك نباید فقط به زمان بروز درد محدود شود.
معاینههای دورهای میتواند مشكلات دهان و دندان را در مراحل اولیه شناسایی كند.
درمان زودهنگام معمولاً سادهتر و كمهزینهتر است.
🔹 آیا افزایش سن به معنای از دست دادن دندانهاست؟
افزایش سن بهتنهایی دلیل از دست دادن دندانهای طبیعی نیست.
با رعایت بهداشت دهان، تغذیه مناسب و مراجعه منظم به دندانپزشك، میتوان دندانهای طبیعی را برای سالهای طولانی حفظ كرد.
🔹 ایمپلنت در سنین بالا
سن بالا بهتنهایی مانع انجام ایمپلنت نیست.
وضعیت استخوان فك، سلامت لثه و شرایط عمومی فرد در امكان انجام این درمان نقش دارد.
چند توصیه ساده برای سلامت دهان و دندان
✅ روزی دو بار و هر بار دو دقیقه مسواك بزنید.
✅ هر روز فضای بین دندانها را تمیز كنید.
✅ مصرف قند و نوشیدنیهای شیرین را كاهش دهید.
✅ از دخانیات دوری كنید.
✅ خونریزی مداوم لثه را جدی بگیرید.
✅ برای معاینه دورهای به دندانپزشك مراجعه كنید.
✅ درمان مشكلات دندان را به زمان بروز درد موكول نكنید.
برنامه «كافه سلامت»؛ شنبه تا چهارشنبه ساعت 8 تا 8:55 از رادیو تهران پخش میشود.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.