مهدی مقسومی، پژوهشگر حقوق بینالملل، در برنامه «دور یك میز» رادیو تهران، تهدیدات اخیر دولت آمریكا مبنی بر محاصره دریایی ایران را فاقد وجاهت قانونی دانست و تاكید كرد كه توقیف یا ممانعت از تردد كشتیهای تجاری در آبهای آزاد، نوعی «دزدی دریایی دولتی» محسوب میشود.
محاصره دریایی؛ یك عنوان فنی نه یك استعاره سیاسی
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، مقسومی در ابتدای این گفتگو با تبیین مفهوم حقوقی «محاصره»، اظهار داشت: محاصره دریایی در ادبیات حقوق بینالملل یك مفهوم فنی است كه نیازمند عناصر مشخصی از جمله اعلام رسمی، قابلیت اجرا، عدم تبعیض و هدف نظامی مشروع است. وقتی كشوری ادعای محاصره میكند، عملاً مدعی ورود به حقوق مخاصمات مسلحانه شده است؛ اما در شرایطی كه جنگ رسمی اعلام نشده، هرگونه تهدید به محاصره، نقض آشكار منشور سازمان ملل متحد و ممنوعیت توسل به زور است.
نقض حقوق بینالملل در پوشش حمله پیشدستانه
وی با اشاره به رویههای بینالمللی افزود: دیوان بینالمللی دادگستری در پروندههایی نظیر "نیكاراگوئه" صراحتاً اعلام كرده است كه حتی اقدامات غیرمستقیمی كه تجارت و كشتیرانی را مختل كند، نقض اصل ممنوعیت توسل به زور است. آمریكا بدون مجوز شورای امنیت و در قالب یك حمله پیشدستانه غیرقانونی، دست به این اقدامات زده كه از نظر حقوقی كاملاً متزلزل است.
غیرقانونی بودن فشار بر غیرنظامیان و امنیت انرژی
این پژوهشگر حقوق بینالملل با تاكید بر اینكه محاصره نباید منجر به آسیب به غیرنظامیان شود، تصریح كرد: حتی در زمان جنگ نیز محاصرهای كه باعث گرسنگی غیرنظامیان، قطع كمكهای بشردوستانه یا فشار اقتصادی مطلق بر توده مردم شود، غیرقانونی است. اقدام ترامپ كه هدف آن فلج كردن اقتصاد و مصادره انرژی جهانی است، نه یك هدف نظامی مشروع، بلكه یك اقدام غیربشردوستانه است كه دسترسی دنیا به سوخت و نهادههای كشاورزی را مختل میكند.
شفافسازی در خصوص هزینه عبور از تنگه هرمز؛ بحث اسكورت مطرح است
مقسومی در پاسخ به برخی شایعات در خصوص دریافت مبالغی از كشتیها برای عبور از منطقه گفت: اینكه گفته میشود ایران برای اجازه عبور پول دریافت میكند، تعبیری عامیانه و نادرست است. در واقع، به دلیل قرارگیری منطقه در وضعیت جنگی و ریسك بالای تردد كه منجر به عدم پوشش بیمهای توسط شركتهای بینالمللی شده است، ایران هزینه "اسكورت كردن" این كشتیها را دریافت میكند. این اقدام برای تأمین امنیت تردد شناورها و در راستای رژیم حقوقی دریاها انجام میشود تا كشتیها با سلامت از منطقه عبور كنند.
توقیف در آبهای آزاد؛ مصداق دزدی دریایی دولتی
وی اقدامات آمریكا در فاصله گرفتن از آبهای سرزمینی خود و تهدید كشتیها در آبهای آزاد را بسیار خطرناك توصیف كرد و گفت: وقتی ایالات متحده خارج از چارچوب جنگی و بدون مجوز فصل هفتم شورای امنیت، اقدام به توقیف یا تهدید كشتیهای حامل ارزاق و نفت در آبهای آزاد میكند، این رفتار نزدیك به "دزدی دریایی دولتی" (State Piracy) تلقی میشود. این اقدام یكجانبه نهتنها علیه ایران، بلكه علیه تمامی كشورهای ثالث و بیطرفی است كه از این مسیر استفاده میكنند.
حق شكایت و مطالبه غرامت در دیوان بینالمللی دادگستری
مهدی مقسومی در پایان خاطرنشان كرد: آمریكا با فشار بر قیمت جهانی انرژی و نقض آزادی كشتیرانی، به جامعه بینالمللی آسیب میزند. این موضوع میتواند بستری برای شكایت كشورهای متضرر و مطالبه غرامت در دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) فراهم كند، چرا كه اقدامات فعلی آمریكا هیچ انطباقی با قطعنامههای سازمان ملل ندارد و اعضای دائم شورای امنیت نیز با این رفتارهای یكجانبه مخالف هستند.
«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن میرود. ضمن اینكه علاقمندان میتوانند این برنامه را به صورت تصویری در پایگاه اطلاع رسانی این شبكه رادیویی مشاهده نمایند.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.